Editorial Media Design – halverwege de rit

De minor Editorial Media Design aan de Hogeschool Utrecht trekt nu voor het tweede jaar een groot aantal HBO-studenten uit diverse richtingen, die zich een paar maanden helemaal willen onderdompelen in de wereld van storytelling, visualisatie en mediagebruik. En zoals vorig jaar is ook nu weer het ambitieniveau van de deelnemers hoog. Waar dat toe leidt kan ik, als een van de praktijkbegeleiders van de studenten, ook nu weer goed merken. Deze keer heb ik samengewerkt met Remy Jon-Ming, de begaafde en enthousiaste infographics-chef van het Financieele Dagblad. Samen hebben we een project opgezet over de toepassing van infographics in het voetbal. Met een dataset van het sportdatabedrijf Ortec hebben we geprobeerd een aantal voetbalsituaties weer te geven in een infographic. Ortec, dat data levert aan de media maar ook aan de trainingsstaf van diverse betaald voetbalclubs, heeft een enorme hoeveelheid sport-data, zoals, op het vlak van voetbal, een compleet overzicht van alle balcontacten in een voetbalwedstrijd. Dat zijn enorme data-sheets, in Excel, waarmee je het verloop van het spelletje kunt visualiseren. De studenten, drie in getal, kregen de opdracht mee om aan de hand van deze dataset drie specifieke spelsituaties weer te geven. Een overzicht van passing en balbezit, een beeld van de doelpunten, en een doelmond-analyse, met nadruk op de verdediging. Doel hiervan: proberen om visueel te verhelderen hoe bepaalde doelpunten en aanvalslijnen lopen. Zijn er patronen zichtbaar? Elementen waaruit je conclusies kunt trekken over de kracht van het ene team, of de zwakte van het andere? De trainers, commentatoren en natuurlijk de gewone kijker kunnen met een visualisatie in een enkele oogopslag zien hoe het daarmee staat. Dat scheelt allicht een aantal uren geklets van analisten, die opportunistisch, voor de vuist weg, allerlei conclusies trekken. Een visualisatie dient, op basis van de data, zichtbaar te maken hoe het werkelijk is gegaan.

Kimberly van Doorn, Patrick van Berkum en Rick Bors hebben zich de afgelopen twee maanden een slag in de rondte gewerkt en konden vorige week met een prima resultaat hun eerste fase van de minor afronden. Een statische weergave (dat was ook de opdracht), met daarin het focus op de laatste vijftien minuten van een wedstrijd die door Ortec was geturfd. Wat gebeurde er in die periode? Waarom vielen er nog twee tegendoelpunten waardoor team 1 toch nog bijna de overwinning (3-2) uit handen gaf? Hoe kwamen die goals tot stand? Waren er fouten van de tegenpartij? Of misschien een tactische wijziging door de trainer? Andere opstelling? Vragen, vragen, vragen… En opnieuw bleek, dat een goede visualisatie begint het een strenge afbakening van de data en een kraakhelder antwoord op de vraag: wat willen we nou eigenlijk precies weten? Die afbakening wordt vaak te snel gedaan, gretig als de opdrachtgever is om met een leuke infographic voor de draad te komen. Het echte ‘huiswerk’ begint niet bij de infographic, maar begint al een paar stappen ervoor: bij het afbakenen van de data. Hoe kunnen we daar een ‘verhaal’ uit vissen? Een verhaal dat aanslaat bij de doelgroep?
Ik zal hier een link plaatsen naar het eindresultaat zodra de infographic online komt.

De minor gaat na de winterstop door met een tweede ronde: nieuwe studenten en een nieuwe, interactieve opdracht.  Weer over voetbal, en opnieuw samen met Remy. Met, gelukkig, twee keer zoveel tijd als in de eerste ronde. Want, om terug te komen op het hoge ambitieniveau: de studenten willen erg veel realiseren in korte tijd. Dat lukt natuurlijk nooit. Die tijd kunnen we prima gebruiken in de tweede ronde. Ik ben benieuwd hoe we met het materiaal uit fase 1 tot een aantal effectieve visualisaties kunnen komen die je zou kunnen gebruiken op televisie, in de analyse vooraf of achteraf, of op het ‘tweede scherm’. Dat scherm (meestal de tablet op schoot van de kijker) staat nog in de kinderschoenen en laat nog erg veel mogelijkheden onbenut.